أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
190
قانون ( فارسى )
اطبا داروهائى را كه در علاج راهبندان از اثر خلط غليظ و داروهاى علاج حبس بول - كه از اثر سرما باشد و ذكر شدهاند - پسنديدهاند . طبيبى دارويى را سفارش كرده كه ما آن را آزموديم و مفيد واقع شد . آن دارو اين است : كسى كه بولش بند آمده است ، شياف از نمك بلورى را در مقعد گذارد ، راه بول بند آمده باز مىشود و بول فرو مىريزد . گويند اگر شپش را در ذكر بيمارى كه بولش حبس شده است داخل كنند ، راه بول باز مىشود . و گويند اگر حشرهء كنه مانند را كه از تختخوابها مىافتد - كه گمان مىكنم همان حشره باشد كه آن را فسافس « 1 » يا ( انجل ) ( انگل ) گويند - در ذكر كسى كه بولش بند آمده فرو كنند ، راه بول باز مىشود و بول ريزش مىكند . اگر سير يا پياز را بر ذكر بيمار بمالند سبب ريزش بول مىشود . اگر يك شاخه زعفران را در ذكر بيمار فرو كنند ، بول فرو مىريزد . اگر راه بندان از اثر ورم نباشد ، از هر سببى ديگرى كه باشد ، دستور علاج اين است : روغن زيتونى را كه كژدمهاى سفيد كم زيان و نسبتا سالمتر از كژدمهاى ديگر در آن انداختهاند و در آفتاب گذاشتهاند ، به وسيله آلت تزريقى كه از نقره باشد در ذكر بيمار تزريق شود و در آن پف كنند مفيد است . فصل ششم قاثاطير ( ابزار تزريق ) اگر بول حبس شده ، از علاجهاى نامبرده هيچ بهرهاى نديد ، ناگزير بايد ابزار بول ريز را به كار انداخت ؛ امّا فراموش مكن اگر ديدى كه مثانه ورم دارد يا ورم در نزديك مثانه هست ، نبايد به هيچ وجه از قاثاطير استفاده كنى ؛ زيرا اگر اين كار را بكنى ورم را افزايش مىدهد و درد را شديدتر مىكند . قاثاطير خوب بهترين نوع قاثاطير آن است از نرمترين نوع پوست و نرمشپذيرترين آنها باشد ، كه پوست برخى از جانوران دريايى براى اين كار خوب است و ممكن است پوست حيوانهاى معمولى نيز كه كمى دبّاغى شده باشد براى قاثاطير مناسب باشد . قسمت بالائى ابزار بايد از سرب و قلع باشد و اگر قلعى بسيار نرم باشد مىتوان آن را به وسيلهاى محكمتر كرد ؛ كمى گداختهء شيشه يا پيريت سفيد بر آن اضافه كنند محكمتر مىشود . يا قلعى را چندين بار در قالب ريختهگرى بگدازند و
--> ( 1 ) - حشرهايست به حجم عدس ، پشت هموار ، سرخرنگ كه سر سياه دارد ، بدبو است و گزنده - لاروس . شايد همانى باشد كه در فارسى آن را ساس گويند - م .